Foi unha das actividades máis emocionantes do foro. As mulleres ciganas teñen cousas que dicir, cousas que contar e cousas que nos enseñar, porque saber, non sabemos nada.

A Marcha Mundial cedeu a súa voz no FSGal para axudar a visibilizar a un pobo históricamente discriminado da man das súas mulleres, ciganas doces e inquedas que repasaron a súa historia, egrexia historia, os seus problemas, os seus logros e unha reivindicación clara: “non queremos integrarnos, queremos convivir, só así seremos quen de conservar os nosos costumes”. E abofé que o logran. O cigano é un pobo admirábel, sufridor si, pero orgulloso do seu. Na era da globalización, da uniformización cultural máis salvaxe, máis exterminadora de pobos, aínda é quen de protexer aquilo que lles dá o carácter dende que hai case 1000 anos emprenderan un longo camiñar dende o Punjab indio.

Lupe Ces, da Marcha Mundial das Mulleres, introducía no entanto no debate a crua realidade: “O pobo cigano fai brotar o peor das nosas sociedades, ese sentimento racista co que tamén convivimos neste país. Pasa en toda Europa, e tamén aquí, como se demostrou este verán na Galiza”. Deste xeito o Gelem, Gelem… comezou con dureza, cun vídeo estremecedor, noxento se cadra, no que o alcalde de Treviso (Italia), unha besta chamada Giancarlo Gentilini arengaba ás masas da Lliga Norte, partido de ultradereita racista que vai da man de Berlusconi, para acabar cos xitanos e xitanas: “Quero eliminar os nenos ciganos”, “Tolerancia dobre cero”, “Quero unha resolución contra os nómades”… E a besta segue ceiba, e membros do seu partido andan polo Parlamento Europeo. Unha vergoña para o vello continente e unha realidade dolorosa e arrepiante.

Fronte a isto o pobo xitano do estado español manifestouse diante da embaixada italiana, como amosou outro vídeo presentado por Lupe: “Dereitos Humanos para os ciganos!”. Milleiros de persoas ao tempo berraban, en pleno século XXI, un “liberdade!” que semellaba extraído doutrora. Mais non, era onte. Hoxe. Mañá.

Con estes antecedentes, a voz das catro mulleres que a Marcha invitou ao FSGal foi gloria divina e luz, sobre todo luz para nós, ignorantes. Son galegas, tres ciganas e unha paia, e teñen aínda que andar, andar e andar para defender coa palabra a súa realidade de pobo discriminado e odiado. Carmen Pastor, colaboradora do Instituto de Cultura Xitana, revelounos a impresionante e case épica historia do pobo cigano; Vanesa Jiménez, axente intercultural da Fundación secretariado Xitano, a súa extraordinaria cultura cimentada na solidariedade e na liberdade; Irene jiménez, tamén colaboradora da antedita fundación, falou coa súa doce voz dos problemas da xuventude e das mulleres, así como dos xitanos invisíbeis, eses que, paradoxalmente, son universitarios, avogados ou médicos e dos que ninguén fala. Por último, Marta Bueno, paia con face xitana, nómada dende cativa, debullou como foi unha e mil veces discriminada pola cor da súa pel, que a delataba como a xitana que non era.

Baixo a bandeira dos Rom (persoas), azul enriba, verde embaixo e roda de carro vermella no centro, foi, xa o diciamos, emocionante. Grande iniciativa a da Marcha, grandes as mulleres ciganas e grandes os segredos que garda o Foro Social Galego.

mais información en www.forosocialgalego.org