Acabamos de terminar un período de intensas accións a escala nacional e mundial. O relevo Mundial da Carta Mundial das Mulleres para a Humanidade foi un éxito e permitiu a miles de grupos de mulleres do planeta enteiro falar de igualdade, liberdade, solidariedade, xustiza e paz. Moitos grupos aproveitaron este impulso para poñer á orde do día as súas reivindicacións para cambiar a vida das mulleres e cambiar o mundo.

Puideron ver, nestas páxinas, como enfrontamos o desafío de aumentar a adhesión á Carta Mundial das Mulleres para a Humanidade e a crear conciencia na opinión pública sobre as problemáticas da mundialización neoliberal, a militarización do noso mundo, a exclusión e a intolerancia. A nosa acción atraeu novas mulleres das bases a sumarse ao movemento das mulleres, multiplicando así o impacto das nosas accións. A Marcha Mundial das Mulleres contra a pobreza e a violencia contra as mulleres, ao poñer a énfase sobre este compromiso de base, e ao reafirmar que son as mulleres, en movemento, as que cambian o mundo, marca o camiño dunha militancia que se alimenta de análises locais e globais e actúa de xeito mundial. Queremos máis accións, máis cambios concretos na vida das mulleres e menos discursos baleiros ou posmodernos, inclusive dentro das filas do feminismo.

Tendo en mente os logros das nosas accións de 2005, optamos agora por tomar un tempo de reflexión e ver cales serán as nosas próximas accións. decidiramos en decembro pasado lanzar unha campaña de planificación estratéxica ao finalizar as nosas accións. Esta campaña está xa posta en marcha e levaranos a unha mellor avaliación do noso impacto e a unha revisión da nosa estrutura, as nosas alianzas, as nosas prioridades, as nosas estratexias e as nosas accións. Desexamos máis que nunca consolidar a nosa rede mundial de accións feministas contra a pobreza e a violencia contra as mulleres.

¿De onde partimos?

A Marcha Mundial das Mulleres coñeceu un desenvolvemento fulgurante entre 1996 e 2000. A invitación a grupos de mulleres do mundo a actuar xuntas en oposición á pobreza e a violencia contra as mulleres, suscitou un interese inmediato e unha adhesión imprevista. Nun período case record logramos agrupar máis de 5600 grupos distribuídos en 164 países ou territorios. A maioría destas organizacións son organizacións de base e provenientes de países do Sur aínda que certas rexións están subrepresentadas se se ten en conta a súa importancia demográfica. Atribuímos este éxito á conclusión que fan varios grupos de mulleres: coa globalización neoliberal, co crecente empobrecimiento das mulleres e os ataques diversos contra os nosos dereitos e a nosa dignidade, estamos obrigadas a pensar máis globalmente e unir nososs esforzos.
Propoñiámoslle aos grupos de mulleres traballar con toda a diversidade e pluralidade do movemento de mulleres do seu país para lograr transformar o mundo transformando a vida das mulleres e viceversa.

Logo das nosas accións do ano 2000, fíxose evidente que non poderiamos parar este arranque de solidariedade, estas novas alianzas e este entusiasmo por un feminismo internacional en accións dotado dun discurso claro sobre as necesidades de loitar contra o patriarcado, o capitalismo e o racismo. Ademais, ante o auxe do movemento antimundialización, no cal a Marcha participou e participa sempre activamente, parecíanos necesario continuar o noso propio movemento de mulleres da Marcha Mundial das Mulleres. É así que consolidamos a rede/movemento da Marcha a partir de 2001 ao adoptar os obxectivos políticos, as estratexias de acción, unha estrutura e un funcionamento que nos permitiría continuar co noso traballo.

En 2003, aprobamos un plan de accións para 2005. Tamén adoptamos o principio que queriamos realizar unha acción mundial cada cinco anos permitindo ás coordinacións nacionais e aos grupos participantes efectuar un traballo máis de terreo, para a organización de accións. Desexamos tamén ter a posibilidade de profundar as nosas alianzas cos movementos antimundialización, continuar as nosas reflexións e debates sobre diversos temas. É así que creamos, en 2003, tres grupos de traballo tendo como tarefa a de alimentar a nosa reflexión e as nosas accións sobre os temas seguintes: os dereitos das lesbianas, as alternativas económicas feministas e a violencia cara ás mulleres e máis particularmente o tema do tráfico sexual. Ademais, creáronse colectivos para permitirnos estar presentes en diversos lugares onde xulgamos que o movemento de mulleres debe ser máis visible e asumir un certo liderado: colectivo paz e desmilitarización, e un colectivo alianzas/mundialización.

En 2004, durante o noso Quinto Encontro Internacional, tivemos que concluír que estes grupos de traballo e colectivos non produciron o efecto esperado e aínda que se levaron a cabo boas discusións e un encontro do noso colectivo Paz e Desmilitarización, non se asegurou o seguimento. O mesmo sucedeu cos grupos de traballo que produciron documentos pero lles foi moi difícil asegurar a continuación do traballo.

O financiamento: un reto permanente

Desde o comezo, a Marcha Mundial das Mulleres tivo que enfrontar un problema de financiamiento de varias índoles. As mulleres, no ámbito nacional, xa teñen de seu un desafiou para atopar fondos para as súas propias accións. A realidade do financiamiento dos grupos presenta moitas diferenzas no mundo, pero de forma xeral, sempre foi e segue sendo difícil para os grupos de mulleres o atopar recursos para realizar accións como a da Marcha Mundial das Mulleres. Para a maioría isto significa botar man de fontes de financiamento de seu limitadas, para presentar novos proxectos. foi posible para certas integrar as accións que desexan realizar no nacional, ou o traballo que fan a escala internacional, nas súas solicitudes aos doantes cos cales xa teñen vínculos. Outras traballaron e seguen traballando de xeito non remunerada. O impacto desta realidade na acción internacional foi e continua sendo, a dificultade ou a imposilidade de pedirlle aos grupos participantes ou ás Coordinacións Nacionais contribuír ao financiamiento do Secretariado Internacional. Ademais, para os grupos ou coordinacións que se atopan nos países do Sur, non é evidente a xustificación do enviou de diñeiro a un país do Norte.

Ata o ano 2000, o traballo do Secretariado Internacional realizado polo equipo situado en Montreal, Québec, foi posible grazas ás contribucións dos dous niveis de goberno (provincial e federal), o compromiso de organizacións de cooperación internacional, dos sindicatos, das comunidades relixiosas, de diversas fundacións e de particulares e grupos. Desde 2001, intentamos diversificar as nosas fontes de financiamiento e sobre todo presentar solicitudes a organismos internacionais posto que era difícil atopar fontes de financiamiento recorrentes cos doantes de Québec ou de Canadá. Logramos crear novas alianzas con algunhas organizacións ou fundacións europeas, desenvolvemos tamén vínculos con doantes que apoian a organizacións internacionais como Montreal Internacional, pero aínda non logramos desenvolver asociacións de máis dun ano que permitan asegurar o funcionamento. Debemos polo tanto operar cun financiamiento por proxecto o que representa un derroche enorme de enerxía e de traballo, e fai imposible a consolidación dun equipo.

É así como, no mes de agosto de 2004, vímosnos forzadas a recoñecer que non podiamos continuar mantendo en vida o Secretariado Internacional deste xeito. Intentamos trámites de ultimo recurso pero isto se cara a ao mesmo tempo que organizabamos un Encontro Internacional e ningún deles deu resultados. No mes de outubro, tivemos que despedir a todo o equipo de traballo. Queriamos deste xeito romper o ciclo de endebedamento e sinalar que o problema era máis profundo e que aínda que sempre lograramos atopar financiamiento de último momento desde 2001, non podiamos seguir deste xeito.

Grazas ao compromiso das traballadoras do Secretariado, logramos levar a cabo a reunión de decembro en Rwanda onde decidimos emprender un proceso de planificación estratéxica e facer un último intento co goberno federal e provincial que deu resultados. Con todo tivemos que reducir o equipo de traballo. Desde marzo 2005, volvemos a contratar a tres das sete traballadoras do Secretariado para o período de transición.

Transición do Secretariado internacional e descentralización

O ano 2005-2006 é un ano eixe para o Secretariado Internacional da Marcha Mundial das Mulleres. Decidimos, logo do noso Cuarto Encontro Internacional que se levou a cabo na India en marzo de 2003, que logo das accións de 2005 desexabamos mudar o Secretariado Internacional a un país do Sur. Isto permitiría enfatizar a presenza da Marcha no Sur e esperamos que facilitase o financiamiento do Secretariado. Os problemas financeiros que coñecemos obrígannos a avaliar moi ben como podemos facer devandita transición. O proceso de planificación estratéxica deberá levarnos a unha boa planificación do traslado do Secretariado Internacional. Debemos poder ben equilibrar as nosas orientacións e as nosas accións para os anos próximos, revisar a nosa estrutura (incluíndo a do Secretariado Internacional) e os nosos métodos de traballo a escala internacional e construír alianzas financeiras previas ao traslado.

Ademais, comezamos fai dous anos un traballo internacional máis descentralizado, logrando que as coordinacións nacionais asuman mandatos de traballo a escala de todas as coordinacións nacionais, que os colectivos teñan a responsabilidade de atopar financiamiento e asegurar o liderado desta parte do noso plan de traballo. Ao lado das accións de 2005, unhas coordinacións responsabilizáronse do lanzamento das nosas accións e a coordinación do Relevo. Queremos facer a avaliación desta descentralización e ver que leccións pódense sacar. A descentralización tamén debe ser vista como unha decisión política co fin de permitir a mulleres de diversas rexións asumir o liderado da reflexión e da acción a escala mundial.

Como se mencionou anteriormente, a decisión de emprender un proceso de planificación estratéxica foi tomada no noso encontro de decembro de 2004 en Rwanda, onde identificamos claramente as necesidades de darse perspectivas de accións comúns, pero tamén de examinar o noso impacto sobre o movemento de mulleres a nivel nacional e internacional, así como a nosa incidencia sobre a transformación da vida das mulleres. O proceso levaranos entón a facer unha análise das etapas realizadas desde 1997, medir o noso impacto, revisar o noso funcionamento e as nosas alianzas, consolidar as nosas accións mundiais sen esquecer o tema do financiamiento.

A Marcha Mundial das Mulleres demostrou a importancia das accións emprendidas e o seu impacto a diversos niveis. Segundo un balance da situación en novembro 2004, 71 coordinacións son activas mundialmente. Unha reactivación de grupos leva a adhesións continuas ao proxecto. Os grupos que estaban activos en 2000 séntense involucrados e participaron ás accións de 2005. Contamos cunha rede importante para enriquecer este proceso que se fará gradualmente sobre un ano.

O Comité Internacional é responsable deste importante proceso e as coordinacións nacionais serán consultadas varias veces de aquí a xuño de 2006. Para soster este proceso puxemos en pé un comité de apoio composto por unha representante da coordinación de Senegal (elas foron quen deron orixe a esta proposición de proceso de planificación estratéxica), dous representantes da coordinación de Québec, unha consultora e a coordinadora do Secretariado Internacional.

Identificáronse dúas etapas para o Comité de Apoio e o Comité Internacional de aquí ao próximo encontro internacional en 2006. Unha primeira sesión de traballo en Senegal inmediatamente logo da nosa acción do 17 de outubro, do 19 ao 22 de outubro de 2005 e unha segunda sesión levarase a cabo en marzo de 2006.

A primeira sesión de traballo de outubro tiña como obxectivo permitir identificar os logros, as necesidades, os desafíos do noso funcionamento internacional (grupos de traballo, colectivos, descentralización, secretariado internacional, alianzas), a membresía e o financiamiento da Marcha a nivel internacional. Saímos deste encontro cunha serie de propostas concerniendo o noso financiamiento para o traballo internacional incluíndo propostas e criterios que nos permitan solicitar coordinacións nacionais para recibir o Secretariado Internacional. Discutimos da necesidade de precisar o tema da afiliación á Marcha Mundial das Mulleres e consolidar o traballo por facer nas diversas rexións. Someteranse propostas ás coordinacións nacionais de aquí a mediados de decembro.

Para a segunda sesión, presentarémoslles preguntas no noso envío de decembro sobre as problemáticas e as perspectivas de accións da Marcha Mundial das Mulleres para os próximos anos. Propoñerase tamén unha reflexión para avaliar o impacto da Marcha. Contamos con vostedes para alimentar as nosas reflexións e orientar as nosas discusións que nos levarán ao Sexto Encontro Internacional da Marcha Mundial das Mulleres que se levará a cabo en Perú en xullo de 2006.